Świdnica - jako Swidnitz - pojawia się na kartach historii w roku 1305, w dokumencie zwanym Rejestrem Głogowskim (Codex diplomaticus Silesiae, t. XIV, reg. E 19). Musiała jednak powstać co najmniej kilka dziesiątków lat wcześniej, jeszcze przed początkiem niemieckiej kolonizacji na Śląsku, o czym świadczy słowiański źródłosłów nazwy. Mamy bowiem dokumentalnie poświadczone istnienie przed 1251 r. sąsiednich wiosek, Koźli i Grabowca.
Świdnica powstała od początku jako wieś typu łańcuchówki, rozrastając się wzdłuż spływającego z gór Wilkanowskich strumienia. Z czasem przybrała postać podwójnej ulicówki rozdzielonej potokiem. Według Jana Muszyńskiego, autora opracowania historii kościoła św. Marcina (Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Archiwum Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w Zielonej Górze), Świdnica otrzymała układ przestrzenny w XIII w.
Jej rozkwit związany jest z rodem rycerzy von Kittlitz, z polska zwanych Kietliczami - zapewne bezzasadnie, bowiem polska gałąź tego rodu, której najwybitniejszym przedstawicielem jest arcybiskup gnieźnieński Henryk Kietlicz, notowany w źródłach w latach 1199-1219, wydaje się nie mieć wiele wspólnego, poza jakimś odległym, zapomnianym przodkiem, z linią świdnicką.
W 1396 r. Świdnica, nosząca już wtedy niemiecką nazwę Schweidnitz (później Schweinitz), była podzielona na dwa folwarki, przy czym część dóbr należała do rodu Kittlitzów. Na początku XVI w. Balthasar Kittlitz, marszałek zielonogórskiej szlachty, wystarał się dla Świdnicy o prawa miejskie, które potwierdził król Czech i Węgier Władysław Jagiellończyk. Dokument z 1514 r. określał przywileje „oppidum": prawo składu soli, warzenia piwa i monopolu na jego wyszynk w promieniu mili, utworzenia komory celnej oraz odbywania ośmiu jarmarków rocznie. Peryferyjne położenie Świdnicy w stosunku do najważniejszych ówczesnych szlaków handlowych zadecydowało jednak o jej stagnacji, utracie praw miejskich i powrocie do statusu wsi. Jeszcze w roku 1602, po zabiegach Hansa Christopha von Kittlitz, cesarz austriacki Rudolf II potwierdził miejski status Świdnicy, w roku 1617 dokonano podziału między majątkami I i II, uwzględniającego min. prawa miejskie, zaś w 1656 wzmiankowane jest prawo celne dotyczące Świdnicy I - ale miejscowość bezpowrotnie utraciła swoje znaczenie. Jej upadek przypieczętowała wojna trzydziestoletnia (1618-1648), po której Świdnica definitywnie utraciła resztki praw miejskich.
Najważniejsze epizody co najmniej 300-letniej obecności rodu Kittlitzów w Świdnicy, to: Epitafium Balthasara von Kittlitz w kościele Św. Marcina 1490 - podział majątku między Heinricha III i Balthasara I; wytyczona wówczas linia rozgraniczenia na strumieniu przepływającym przez wieś z północy na południe powtórzona zostanie przy sprzedaży wsi w 90 lat później; 1514- Balthasar II Młodszy jako zaufany króla Władysława Węgierskiego wystarał się u niego o nadanie Świdnicy praw miejskich. Już w 1519 Świdnica prawa te utraciła. 1522-według autorów niemieckich Balthasar II położył kamień węgielny pod kościół św. Marcina. 1547-Balthasar II w wieku 93 lat, na 6 lat przed śmiercią, uzyskał tytuł barona. 1580-sprzedaż części wsi przez Nicklasa Młodszego Heinrichowi von Zedlitz und Schónau; najpewniej po śmierci brata Nicklasa, Abrahama, Nicklas sprzedał jego część; 1602 - Hans Christoph I, komandor zakonu Joannitów, kończy budowę renesansowej rezydencji, istniejącej do dziś. 1702 - ostatni z Kittlitzów na Świdnicy, Hans Christoph III, sprzedaje należącą do rodu część wsi wraz z folwarkiem i dworem Ottonowi Abrahamowi von Diebitsch z Podlegórza pod Sulechowem.
Ostatnią znaną ze źródeł osobą z rodziny von Kittlitz, związaną ze Świdnicą, jest Eleonora Charlotta von Stentzsch, urodzona baronowa von Kittlitz, pani na Przytoku i Świdnicy, wzmiankowana w 1738 r. jako patronka kościoła św. Marcina. Od XVII w. Świdnica została podzielona na odrębne majątki, których kolejnymi właścicielami byli przedstawiciele kilku śląskich rodów, z reguły osiadłych w najbliższej okolicy: von Diebitsch, von Stentsch, von Knobelsdorff, von Prittwitz, von Pannewitz. W 1791 r. w całej Świdnicy, będącej wtedy największą wioską powiatu zielonogórskiego, mieszkało 1207 osób. W 1845 wieś miała 148 domów, zamieszkanych przez 844 osoby, w tym 63 katolików. W roku 1900 wieś liczyła 1141 mieszkańców.
(fragmeny opracowania dotyczącego Świdnicy autorstwa p. Mirosława Kuleby)
Kontakty Świdniczan z Niemcami, byłymi mieszkańcami Świdnicy, sięgają lat 60-tych. Oficjalne kontakty władz samorządowych naszej gminy z sąsiadami zza Odry datują się od 2000 roku, kiedy Świdnicę odwiedziła grupa ok. 70 dawnych mieszkańców naszej gminy. Od tej pory wielokrotnie spotykaliśmy się w mniejszych lub większych gremiach, w Polsce i w Niemczech.
W ramach polsko-niemieckiej współpracy odbyło się wiele wspólnych imprez - kulturalnych, towarzyskich i sportowych. W roku 2002 Stowarzyszenie Przyjaciół Gminy Świdnica oraz samorząd gminny zorganizowali wystawę malarstwa Günthera Rechna, który wraz z przyjaciółmi uczestniczył w imprezach organizowanych w ramach obchodów Dni Ziemi Świdnickiej, w 2004 roku okazją do spotkania były Plenery artystyczne w Letnicy, a także Polsko-niemieckie spotkania rycerskie w Letnickim Majątku Artystycznym.
Przypieczętowanie nieformalnego do tej pory „związku” obu gmin Świdnica i Lübbenau /Spreewald odbyło się w dniu 21.10.2005 roku, kiedy obie strony, reprezentowane przez Wójta Adama Jaskulskiego ze Świdnicy oraz Burmistrza Helmuta Wenzela z Lübbenau/Spreewald podpisały umowę partnerską. Uroczystość odbyła się w ratuszu miasta Lübbenau.
Drugiego kwietnia 2006 roku nastąpiło podpisanie Aktu Partnerstwa pomiędzy miejscowościami Heinersbrück k. Peitz i Świdnicą. Uroczystość odbyła się w Muzeum Archeologicznym Środkowego Nadodrza. w Świdnicy Umowę podpisali: sołtys Świdnicy, Pani Wanda Wojtkowiak oraz sołtys - burmistrz* Heinersbrück, Pan Uwe Lindner
Siedzibą Lubuskiego Muzeum Wojskowego w Drzonowie jest pałacyk, zbudowany w stylu klasycystycznym. Budowa obiektu zakończyła się w 1816 roku, a niespełna 60 lat później, ówczesny właściciel obiektu dokonał przebudowy obiektu. Od roku 1945 mieściła się tam szkoła i mieszkania dla nauczycieli. W 1973 roku obiekt przejęło Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze z przeznaczeniem na magazyny zbiorów archeologicznych. Utworzenie Muzeum Archeologicznego w Świdnicy wpłynęło na zmianę programu użytkowego budowli, w której znalazło siedzibę Lubuskie Muzeum Wojskowe.
Muzeum od samego początku kieruje Włodzimierz Kwaśniewicz, wielki miłośnik szabli polskiej. LMW zgromadziło od 1978 roku ponad 3000 eksponatów i jest to drugi co do wielkości zbiór militariów w Polsce. Zbiory ciężkiego sprzętu wojskowego oraz samoloty i śmigłowce znajdują się na terenie, przyległego do budynku muzeum, 3.5 hektarowego parku. Zaglądają tu turyści z całej Europy!
Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze
Siedzibą Muzeum Archeologicznego Środkowego Nadodrza jest renesansowy pałac, wzniesiony w 1602 roku. Został on zbudowany według projektu włoskiego architekta i inżyniera Alberto Antoniego z Urbino. Pierwszymi właścicielami pałacu byli wielce zasłużeni dla Świdnicy członkowie rodu Kietliczów. Obecny wygląd rezydencja zawdzięcza modernizacji przeprowadzonej w 1864 roku. Większość prezentowanych zbiorów pochodzi z własnych badań wykopaliskowych. Niewielki fragment tych zbiorów to przedmioty pozyskane z przypadkowych znalezisk oraz spuścizna po muzeach niemieckich. Wielbiciele przeszłości mogą tu obejrzeć ceramikę i biżuterię z różnych okresów pradziejów, a także okazy militariów z czasów rzymskich i średniowiecznych. W Muzeum eksponowane są także zabytki pochodzące z prekolumbijskiej Ameryki.
W chwili obecnej w Muzeum prezentowane są cztery wystawy stałe: edukacyjna – poświęcona łowcom i rolnikom epoki kamienia; druga dotyczy kultury łużyckiej; trzecia prezentuje osadnictwo środkowego Nadodrza, a ostatnia jest związana z obronnością państwa Piastów i osadnictwem wczesnośredniowiecznym. Budynek muzeum otoczony jest pięknym parkiem, w którym każdy turysta zawsze znajdzie ciszę i zasłużony odpoczynek.
Świdnica - jako Swidnitz - pojawia się na kartach historii w roku 1305, w dokumencie zwanym Rejestrem Głogowskim (Codex diplomaticus Silesiae, t. XIV, reg. E 19). Musiała jednak powstać co najmniej kilka dziesiątków lat wcześniej, jeszcze przed początkiem niemieckiej kolonizacji na Śląsku, o czym świadczy słowiański źródłosłów nazwy. Mamy bowiem dokumentalnie poświadczone istnienie przed 1251 r. sąsiednich wiosek, Koźli i Grabowca.
drukuj
